Йод

Йод — галогендер тобына жататын бейметалл. Оның қара түсті жылтыр кристалдарынан өзіне тән күлгін бу бөлінеді. Ағзаға қалқанша без гормондарын түзу үшін йодтың аз мөлшері қажет; йодталған тұз оны йодид немесе йодат қосылыстары түрінде береді. Құрамында йод бар қосылыстар рентген сәулелерін сіңіріп, дәрігерлерге рентген суреттерінен мүшелер мен қан тамырларын анық көруге көмектеседі. Табиғатта йод минералдық шөгінділерде және тұзды жерасты суларында қосылыс күйінде кездеседі. Оның негізгі өнеркәсіптік көздері — Чилидегі нитратқа бай каличе шөгінділері мен Жапониядағы тұзды жерасты сулары. Өндірушілер шөгінділерден йод қосылыстарын ерітіп шығарады немесе оларды тұзды судан бөліп алады; кейін химиялық реакциялар арқылы йодты босатып, ажыратып тазартады.