Ytterbium is een zacht, smeedbaar metaal uit de groep van de lanthaniden. Het vormt meestal verbindingen waarin het een lading van +3 heeft. Anders dan de meeste lanthaniden kan het ook stabiele verbindingen vormen waarin het een lading van +2 heeft. In de natuur komt ytterbium in kleine hoeveelheden samen met andere zeldzame aardmetalen voor in mineralen zoals monaziet en xenotiem. Om het te winnen, worden deze mineralen verwerkt en wordt het ytterbium van de andere zeldzame aardmetalen gescheiden, meestal door ionenwisseling of extractie met oplosmiddelen. Ytterbium wordt gebruikt in speciale legeringen. Als toevoeging aan lasermaterialen helpt het bovendien efficiënte lasers te maken, waaronder fiberlasers. Bepaalde ytterbiumatomen worden ook gebruikt in experimentele atoomklokken die zeer stabiel lopen. Hoewel het element in deze ertsen niet overvloedig voorkomt, maken zijn bijzondere eigenschappen het waardevol voor deze technologieën.