Протактиний

Протактиний — күміс-сұр түсті, сирек кездесетін радиоактивті актиноид металл. Табиғатта ол уранның ыдырауынан түзіледі: табиғи протактинийдің түгелге жуығы протактиний-231 изотопынан тұрады. Ол уран кенінде өте аз мөлшерде, ал кәдімгі топырақ пен суда одан да аз іздік мөлшерде кездеседі. Ғылыми зерттеулер үшін протактинийді әдетте пайдаланылған ядролық отыннан бөліп алады; пайдалануға жарайтын мөлшерін алу үшін көп материалды өңдеу керек. Қазір протактиний зерттеуден басқа мақсатта қолданылмайды. Ғалымдар мұхит түбіндегі шөгінділердің жасын анықтап, мұхиттың бұрынғы жағдайын қалпына келтіру үшін олардағы протактиний мен торий изотоптарының мөлшерін өлшейді. Торийге негізделген реакторларда протактиний уран-233 түзілу жолындағы аралық өнім де болып саналады, сондықтан оны отын өндіру кезінде бөліп алуы мүмкін.