Protaktyn

Protaktyn to rzadki, promieniotwórczy metal z grupy aktynowców o srebrzystoszarym wyglądzie. W przyrodzie powstaje podczas rozpadu uranu: niemal cały naturalny protaktyn występuje jako izotop protaktyn-231, obecny w śladowych ilościach w rudach uranu i w jeszcze mniejszych ilościach w zwykłej glebie i wodzie. Na potrzeby badań naukowych pozyskuje się go zazwyczaj z wypalonego paliwa jądrowego; uzyskanie użytecznej ilości wymaga przetworzenia dużych ilości materiału. Obecnie protaktyn nie ma zastosowań poza badaniami. Naukowcy mierzą zawartość izotopów protaktynu i toru w osadach morskich, aby ustalać ich wiek i odtwarzać dawne warunki w oceanach. W reaktorach wykorzystujących tor protaktyn jest też produktem pośrednim na drodze do powstania uranu-233, dlatego może być oddzielany podczas produkcji paliwa.